Usterka wrzeciona – czy powinno się ją diagnozować samodzielnie? 1


Nie podlega wątpliwości – wrzeciono jest jednym z najważniejszych elementów każdej obrabiarki – jest odpowiedzialne za ruch obrotowy narzędzia lub przedmiotu obrabianego. Dlatego usterka wrzeciona to dla nas poważny problem. To w zależności od jego łożysk można mówić o dokładności położenia osi obrotu, ustaleniu elementu wirującego oraz przenoszeniu siły skrawania.  Parametry w tym wypadku odgrywają kluczową rolę – mają realny wpływ nie tylko na jakość przedmiotu, który obrabiamy (np. błędy geometryczne), ale także na informacje, dzięki którym można zdiagnozować i zapobiegać awariom całego systemu obróbczego.

Diagnoza wrzeciona – dlaczego lepiej zdać się na fachowca?

Oczywiście, samodzielnie wstępne rozeznanie za pomocą metod organoleptycznych nie zaszkodzi, ale z wydawaniem diagnoz bez dokładnych pomiarów specjalistycznym sprzętem przez fachowców – lepiej się wstrzymać.

Ustaliliśmy już, że wrzeciono jest niejako sercem każdej obrabiarki. Od tego w jakim stanie oraz czy jest zepsuje – będzie zależała sprawność całego organizmu – czyli maszyny, ale także efekt końcowy pracy – czyli jakość wytworzonego produktu.

Skoro mamy do czynienia z tak ważnym elementem, chyba jednak lepiej wezwać na pomoc fachowców – serca też przeważnie nie leczymy „po swojemu”. W przypadku usterki wrzeciona – jeśli podejmiemy złe decyzje, najpewniej  wpłynie to  na znaczne podwyższenie kosztów regeneracji wrzeciona, a nawet na jego nieodwracalne uszkodzenie.

frezowanie frez wrzeciono obrabiarki cnc usterka wrzeciona

Jak diagnozujemy wrzeciono?

Po zgłoszeniu przez klienta awarii, ustalamy dogodny i jak najszybszy termin, przyjeżdżamy na miejsce. Zawsze przed podjęciem jakichkolwiek działań naprawczych, diagnozujemy. Diagnoza za pomocą specjalistycznych przyrządów pomiarowych jest bezwzględnie konieczna. Sprawdzamy kolejno:

  • Układ chłodzenia wrzeciona – jeśli jest zainstalowany. Przyglądamy mu się pod kątem: szczelności, zdolności utrzymania odpowiedniej temperatury (za którą odpowiada agregat), a także obecności oleju w obiegu (czyli, czy przepływ działa bez zarzutu).
  • Szczelność i prawidłową pracę złącza obrotowego. To istotne, ponieważ złącze wymaga wymiany po około 2000 godzinach pracy pod pełnym dopuszczalnym obciążeniem. Uszkodzenie złącza obrotowego może skutkować przedostaniem się chłodziwa do łożysk wrzeciona, a w konsekwencji ich uszkodzenie (np. zatarcia).
  • Siłę zaciągu narzędzia we wrzecionie. Kontroli dokonujemy urządzeniem  pomiarowym OTT Jakob Power Check II.
  • Stopień zużycia chwytaka zaciągu.
  • Bicie wału wrzeciona. Używamy do tego trzpienia kontrolnego.
  • Stopień zużycia powierzchni wewnętrznej stożka. W zależności od tego jak mocno jest wyeksploatowany, podejmujemy decyzję, czy podejmujemy się szlifowania i naprawy, czy jednak nie są one konieczne.
  • W jaki sposób przylega powierzchnia oprawki narzędziowej do powierzchni stożka wału wrzeciona. Ważne też jest, by przyjrzeć się także powierzchni wału wrzeciona – a szczególnie w jakim stopniu zużyte są kamienie pozycjonujące oprawkę narzędziową we wrzecionie.
  • Poziom wibracji, jaką generują zespoły łożysk wrzeciona. Mierzymy je w odniesieniu do wartości nominalnych, jakie są podawane przez producentów łożysk.
  • Temperaturę przy jakiej pracuje wrzeciono na pełnym zakresie obrotów – z obciążeniem i bez, przy użyciu pirometrów oraz czujników termoparowych.
  • Stan podzespołów przeniesienia napędu pomiędzy silnikiem a wrzecionem (np. paski, przekładnie). Jeśli praca silnika budzi wątpliwości, dalsze działania uzgadniamy z klientem.
  • W przypadku sprawdzania elektrowrzeciona, kontrolujemy także parametry elektryczne: prąd w poszczególnych fazach, poprawność działania czujników temperatury, enkoder.
wrzeciono podczas regeneracji usterka wrzeciona wrzeciono obrabiarki cnc serwis tbitechnology

Co jest najczęstszą przyczyną usterki wrzeciona?

Niestety, czasem przytrafiają się niefortunne zdarzenia, jak np. zderzenie się wrzeciona ze stołem. Albo przecenimy możliwości maszyny i za bardzo ją obciążymy. Trzeba pamiętać, że przede wszystkim należy sprawdzać stan maszyn na bieżąco, to nieraz może pomóc w uniknięciu usterki. Jednak wiadomo, nie wszystko da się przewidzieć – czasem mimo, że dbamy o maszynę może zdarzyć się uszkodzenie wrzeciona. Jakie są ich najczęstsze przyczyny?

  • Kolizja wrzeciona z elementem obrabianym lub powierzchnią stołu.
  • Uszkodzenie obwodu chłodzenia/ smarowania wrzeciona.
  • Uszkodzenie złącza obrotowego.
  • Praca z nadmiernym obciążeniem (nieprawidłowe parametry technologiczne).

Wiedza i doświadczenie serwisanta niezastąpione

Mając na uwadze wszystkie przytoczone aspekty, warto rozważyć przyjazd profesjonalnego serwisu. Trzeba pamiętać, że w wielu przypadkach nie mamy możliwości dotarcia do dokumentacji danego wrzeciona – albo producent ich nie dostarcza, a są też przypadki, gdy już najzwyczajniej nie istnieje. W takiej sytuacji odpowiedź na pytanie czy dokonane pomiary są prawidłowe, może zostać udzielona jedynie przez osoby które posiadają bazę danych porównawczych. Szczegóły mają znaczenie, ale cel jest zawsze jeden – sprawnie i szybko uruchomić maszynę. Z pewnością fachowa obsługa serwisowa wrzeciona może w tym być nieocenioną pomocą. 

Subscribe
Powiadom o
guest
1 Komentarz
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments